ในการออกแบบทางวิศวกรรมเครื่องกล การวิเคราะห์แรงบิด (Torque Analysis) ในระบบส่งกำลังถือเป็นหัวใจสำคัญ เพื่อให้แน่ใจว่าเครื่องจักรสามารถถ่ายเทกำลังได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่เกิดความเสียหายต่อวัสดุ วันนี้เราจะมาเจาะลึกวิธีการคำนวณและวิเคราะห์ในเชิงคณิตศาสตร์กันครับ
พื้นฐานทางคณิตศาสตร์ของแรงบิดในระบบส่งกำลัง
แรงบิด ($T$) คือผลคูณของแรงที่กระทำในแนวตั้งฉากกับระยะห่างจากกึ่งกลางเพลา โดยมีสมการพื้นฐานคือ:
โดยที่:
- T = แรงบิด (Newton-meter: Nm)
- F = แรงที่กระทำ (Newton: N)
- r = รัศมีของเพลาหรือเฟือง (Meter: m)
ความสัมพันธ์ระหว่างกำลัง (Power) และแรงบิด
ในระบบส่งกำลัง เรามักจะทราบค่ากำลังของมอเตอร์ (P) และความเร็วรอบ (n) ซึ่งเราสามารถหาแรงบิดได้จากความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์ดังนี้:
หากหน่วยของกำลังเป็นกิโลวัตต์ (kW) จะได้สูตรที่นิยมใช้ในงานวิศวกรรมคือ:
$T \approx 9550 \times \frac{P}{n}$
การวิเคราะห์ในระบบเฟืองทด (Gear Train Analysis)
เมื่อมีการส่งกำลังผ่านชุดเกียร์ แรงบิดจะเปลี่ยนแปลงตามอัตราทดเกียร์ (Gear Ratio: $i$) โดยมีหลักการสำคัญคือ:
- แรงบิดเพิ่มขึ้น: เมื่อความเร็วรอบลดลง
- แรงบิดลดลง: เมื่อความเร็วรอบเพิ่มขึ้น
สมการคือ: $T_{out} = T_{in} \times i \times \eta$ (เมื่อ $\eta$ คือประสิทธิภาพของระบบ)
สรุป
การวิเคราะห์แรงบิดในระบบส่งกำลังเชิงคณิตศาสตร์ช่วยให้ผู้ออกแบบสามารถเลือกขนาดเพลาและวัสดุที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการบิดตัวหรือการแตกหัก (Torsional Stress) ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยและอายุการใช้งานของเครื่องจักร
วิเคราะห์แรงบิด,ระบบส่งกำลัง,คำนวณวิศวกรรม,เฟืองทด